De directie vraagt zelden of een dashboard mooi is. Ze vraagt wanneer het geld terug is. Dat is een eerlijke vraag, en hij is met een half A4 te beantwoorden.
De formule
Terugverdientijd = eenmalige investering ÷ (jaarlijkse besparing − jaarlijkse doorlopende kosten)
Reken de uitkomst maal twaalf om naar maanden. Doorlopende kosten zijn het abonnement, de hosting in je eigen omgeving en de interne uren die structureel nodig blijven.
Waar de besparing vandaan komt
- Stilstand. Uren die terugkomen als productie-uren. Waardeer ze tegen de dekkingsbijdrage per uur, niet tegen de omzet.
- Uitval en herbewerking. Materiaal, machine-uren en arbeid die je nu weggooit of dubbel doet.
- Energie. Verbruik buiten productietijd, sluipverbruik en pieken die je netaansluiting duur maken.
Er is nog een vierde post: de extra ploeg of lijn die je kunt uitstellen omdat de bestaande capaciteit beter benut wordt. Die kan groot zijn, maar is het lastigst hard te maken. Houd hem buiten de sommen en noem hem apart.
Rekenvoorbeeld voor één lijn
Stel: een lijn draait 4.000 uur per jaar in twee ploegen. Een productie-uur levert € 300 dekkingsbijdrage op.
- Stilstand: 3 procentpunt OEE terug = 120 uur × € 300 = € 36.000
- Uitval: van 4% naar 3% op € 2 miljoen materiaalwaarde = € 20.000
- Energie: 5% minder op een energierekening van € 150.000 = € 7.500
- Besparing: € 63.500 per jaar
Zet daar een eenmalige investering van € 40.000 tegenover. Vóór doorlopende kosten is die terugverdiend in 40.000 ÷ 63.500 × 12 = ruim 7 maanden. Trek de doorlopende kosten uit je offerte van de besparing af en je hebt de echte terugverdientijd.
Reken ook met de helft
Een business case die alleen klopt als alles meezit, overleeft de eerste directievergadering niet. Reken daarom ook de variant met de helft van de besparing: € 31.750 per jaar, een terugverdientijd van ruim 15 maanden vóór doorlopende kosten. Klopt het verhaal dan nog, dan heb je een sterke case.
Zonder nulmeting is het een gok
De formule is simpel. Het lastige zit in de invoer. Hoeveel stilstand heb je nu, per oorzaak? Hoeveel keur je af, per product? Wie dat uit Excel of uit het geheugen van de ploegleider haalt, bouwt een business case op drijfzand. Hoe je die uitgangssituatie vastlegt, lees je in nulmeting en effect aantonen.
VDS levert die meetlaag: stilstand, tellingen en verbruik rechtstreeks uit de machines, in je eigen omgeving. Wat je met de cijfers verbetert, blijft jouw beslissing. Na een halfjaar laat je dan zien wat er echt is teruggewonnen, in plaats van wat er ooit beloofd was.
Wil je het met je eigen getallen doorrekenen? Gebruik de ROI-calculator.
Veelgestelde vragen
Hoe bereken je de terugverdientijd van een investering in productiedata?
Deel de eenmalige investering door de jaarlijkse besparing min de jaarlijkse doorlopende kosten. De besparing komt uit minder stilstand, minder uitval en minder energieverbruik, gewaardeerd in euro’s.
Reken je met omzet of met marge?
Met dekkingsbijdrage: omzet min variabele kosten per productie-uur. Rekenen met omzet maakt de besparing onterecht groot.
Wat is een normale terugverdientijd?
Dat hangt af van je verliezen, niet van de software. Een lijn met veel stilstand verdient sneller terug dan een lijn die al strak draait. Reken het door met je eigen nulmeting.
Welke kosten neem je mee?
De eenmalige inrichting en de doorlopende kosten: het abonnement, de hosting in je eigen omgeving en de interne uren die structureel nodig blijven.
Wat als de besparing tegenvalt?
Daarom begin je op één lijn. Het 1 Lijn Concept levert na 6 tot 8 weken een werkende meting, en na 2 tot 4 weken meten een rapport waarop je een go/no-go kunt nemen.
